Introductie
Programma
Inschrijven
Themasessies
Praktische informatie
Ambtelijk programma
Bestuurlijk programma

Introductie

Een jaar na ondertekening van het Klimaatakkoord komen wij graag met gemeenten, provincies, waterschappen en rijk samen om de balans op te maken, ervaringen uit te wisselen, praktijkvoorbeelden te delen en inspiratie op te doen.

Daarom organiseren de drie decentrale koepels gezamenlijk een congres voor betrokken ambtenaren en bestuurders op donderdag 5 november. Aan de hand van een jaar vol ervaringen met het Klimaatakkoord gaan wij graag het gesprek aan met elkaar over het Klimaatakkoord, politieke strategie en de interbestuurlijke samenwerking. De afdelingsdirecteuren en bestuurders van de koepels komen aan het woord. Daarna creëren wij gelegenheid tot verdiepende sessies, meet-en-greets met experts en initiatieven en praktijksessies gericht op uitwisseling, ontmoeting, inspiratie en kruisbestuiving.

We kijken naar wat er tot nu toe aan werk verzet is, en blikken vooruit naar uitdagingen en kansen in de toekomst over het Klimaatakkoord breed. Daarnaast zorgen we voor voldoende mogelijkheid tot ontmoeting, discussie en het delen van ervaringen en geleerde lessen.

Het programma bestaat uit een ambtelijk ochtendprogramma en een bestuurlijk middagprogramma. Deelname is gratis en open voor alle betrokken ambtenaren en bestuurders. Reserveer de dag in uw agenda, uw komst wordt zeer op prijs gesteld! Hieronder leest u meer over het programma en vindt u de mogelijkheid om u aan te melden.

Programma

Ambtelijk ochtendprogramma:

Tijd

Programma

9.00 uur

Digitale inloop

09.30 – 10.00 uur

Plenair gesprek met (afdelings)directeuren:
- Albert Vermuë (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) 
- Meindert Smallenbroek (Unie van Waterschappen) 
- Jan Herman de Baas (Interprovinciaal Overleg) 

10.10 – 11:00 uur

Themasessies ronde 1

11:00 – 11.10 uur

Pauze en gesprek over de toolbox duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit, met voorbeelden van duurzaam gemeentelijk beleid in de praktijk

11.10 – 12.00 uur

Themasessies ronde 2

12:00 – 12.15 uur

Plenaire, interactieve afsluiter

12.15 - 12.45 uur

Mogelijkheid voor online netwerken

 

Bestuurlijk middagprogramma:

Tijd

Programma

13.30 uur

Digitale inloop

14.00 – 14.30 uur

Plenair gesprek met bestuursleden:
- Lot van Hooijdonk (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)
- Dirk-Siert Schoonman (Unie van Waterschappen)
- Jop Fackeldey (Interprovinciaal Overleg)

14:30-14:40

Plenair gesprek met directeuren van de drie koepels:
- Leonard Geluk (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)
- Meindert Smallenbroek (Unie van Waterschappen) 
- Jan Herman de Baas (Interprovinciaal Overleg)

14:40 – 15:20 uur

Themasessies ronde 1

 

Plenair gesprek met Deltacommissaris Peter Glas

15.20 – 15.40 uur

Pauze en plenair gesprek over wetgevingstraject 

15.40 – 16.20 uur

Themasessies ronde 2

 

Plenair gesprek met de voorzitter van de studiegroep Interbestuurlijke en Financiële Verhoudingen Bernard ter Haar

16.20 – 16.45 uur

Plenaire, interactieve afsluiter

16:45 - 17:15 uur

Mogelijkheid voor online netwerken

Inschrijven

Via onderstaande buttons kunt u zich aanmelden voor het ambtelijk- of bestuurlijk congres.

 Inschrijfbutton bestuurlijk congres KlimaatdecentraalInschrijfbutton ambtelijk congres Klimaatdecentraal

Themasessies

Hieronder leest u een overzicht van de sessies die gepland staan op het congres.

Ambtelijk programma

Themaronde 1: 10.10 – 11:00 uur

1.1 De spagaat van de regiefunctie en de Warmtewet
1.2 Samen werken aan een klimaatneutrale en circulaire infrastructuur
1.3 Energietransitie en de Omgevingswet, hoe gaat dat juridisch?
1.4 Route naar verduurzamen maatschappelijk vastgoed
1.5 De inwoner als mede-eigenaar en mede-financierder van de energietransitie
1.6 Ruimtelijke opgaven in het landelijk gebied
1.7 Het regionale gesprek over mobiliteit
1.8 Veenweide: de Friese aanpak
1.9 Do’s en Dont’s; participatie & weerstand in het RES-proces

Themaronde 2: 11.10 – 12.00 uur

2.1 Energiestrategie meets mobiliteitsplan; de uitwerking Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)
2.2 Utiliteit in aardgasvrije wijken
2.3 Integraal werken aan de klimaatopgave: hoe bereik je dat samen aan de omgevingstafel?
2.4 Hoe bepalen we de kosten en baten voor bewoners?
2.5 Aquathermie – collectieve warmte uit water voor de wijk
2.6 Dealen met je data
2.7 Belofte van groen gas en waterstof
2.8 Gluren bij de buren; hoe gaan we aan de slag met de wijkgerichte aanpak?
2.9 Hoe financieren we de uitvoering van het Klimaatakkoord?

Bestuurlijk programma

Themaronde 1: 14:40 – 15:20 uur

1.1 Hoe financieren we de uitvoering van het Klimaatakkoord?
1.2 Data voor durf-alls
1.3 Energietransitie en de Omgevingswet, hoe gaat dat juridisch?
1.4 Wie krijgt de warmte? De Regionale Structuur Warmte en de Transitievisie Warmte
1.5 Route naar verduurzamen maatschappelijk vastgoed
1.6 Internationale samenwerking op de energietransitie
1.7 Een betaalbare energietransitie?
1.8 Grensoverschrijdende landschappen in de energietransitie
1.9 Veenweide: de Friese aanpak
1.10 Een goed gesprek over netcapaciteit, kansen en vraagstukken

Themaronde 2: 15:40 – 16:20 uur

2.1 Energiewet - de lang verwachte belofte?
2.3 Hoe kunnen de Cluster Energiestrategie (CES) en RES elkaar versterken?
2.4 Sturen op woonlastenneutraliteit; het moet haalbaar en betaalbaar.
2.5 Samen op weg naar aardgasvrij!
2.6 Gesprek met studenten van TU Delft over gebiedsontwikkeling in 2050
2.7 Een decentrale blik op waterstof & groen gas

terug naar boven

Praktische informatie

Datum
Donderdag 5 november 2020

Locatie
Online

Tijdstip
Het ambtelijk ochtend programma vindt plaats van 09.30 – 12.15 uur

Het bestuurlijk middag programma vindt plaats van 14.00 – 16.45 uur

Voor wie?
Ambtenaren en bestuurders die graag komen sparren en leren over het Klimaatakkoord

Organisatie
Dit congres wordt gezamenlijk georganiseerd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen. Het wordt gefinancierd door het Interbestuurlijk Programma.

Inschrijven
Inschrijven is uitsluitend mogelijk via de inschrijfbutton op deze website. Na uw aanmelding ontvangt u een bevestigingsmail. Enkele dagen voorafgaand aan het congres ontvangt u per mail persoonlijke inlogcodes om in te loggen en deel te nemen aan het congres.

Kosten
Deelname aan het congres is gratis.

Deelname annuleren of wijzigen
Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen? Klik dan op de link in uw e-mailbevestiging om uw registratie aan te passen.

Contact
De logistieke organisatie is in handen van VNG Connect. Voor vragen kunt u contact opnemen via
070 - 373 84 58 of vngconnectcongressen@vng.nl.

Gebruik uw PC of laptop voor het congres
Het congres kunt u alleen kijken op uw PC of laptop en niet via een telefoon of tablet.

Let op: maakt u voor uw werk gebruik van een digitale kantooromgeving zoals Citrix? Bekijk het evenement dan niet vanuit deze digitale kantooromgeving, maar gebruik de internetbrowser van uw eigen PC of laptop.

Gebruik Google Chrome
Het eventplatform werkt het beste via de browser Google Chrome. Check van tevoren of u de meest actuele versie van de browser op uw PC of laptop heeft en update deze indien nodig. Bij sommige organisaties kan dit alleen via de systeembeheerder.
U vindt de geïnstalleerde versie van Chrome door in de browser rechts boven in beeld te klikken op het menu icoon met de 3 stippen. Klik in het menu op Help > Over Google Chrome. Hier wordt de versie weergegeven. Op dit moment is de meest actuele versie: 84.0.4147.125


terug naar boven

Ambtelijk programma

Themaronde 1

1.1 De spagaat van de regiefunctie en de Warmtewet
In het Klimaatakkoord hebben gemeenten de regiefunctie gekregen in de wijkaanpak. De concept Wet Collectieve Warmtevoorzieningen (Warmtewet 2) moet hier ondersteunend aan zijn. Wat zijn de gedachten over invulling van de regiefunctie van gemeenten bij de concept Warmtewet 2? Wat zijn belangrijke aandachtspunten van de Warmtewet 2 in het wijk uitvoeringsplan?

1.2 Samen werken aan een klimaatneutrale en circulaire infrastructuur
Om de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs te behalen zijn in het Nederlandse Klimaatakkoord verschillende afspraken opgenomen die betrekking hebben op een klimaatneutrale en circulaire Grond- Weg- en Waterbouw. Daarnaast zijn er over de transitie naar duurzame mobiele werktuigen in het Klimaatakkoord afspraken gemaakt die hier nauw mee samenhangen. Onlangs is door het ministerie van IenW het gesprek gestart met de drie koepels (VNG, IPO en Unie van Waterschappen) om hiervoor een gezamenlijke uitvoeringsagenda op te stellen. Deze uitvoeringsagenda moet de relevante afspraken en activiteiten met betrekking tot de GWW-sector met elkaar verbinden. De Rijksstrategie “Naar klimaatneutrale en circulaire infraprojecten” zal hierbij als basis dienen.

In deze sessie gaan de betrokken partijen (IenW, VNG, IPO en Unie) graag in gesprek met medewerkers van provincies, gemeenten en waterschappen om te bespreken wat zij nodig hebben om de transitie naar klimaatneutrale en circulaire projecten binnen hun projecten vorm te geven.

1.3 Energietransitie en de Omgevingswet, hoe gaat dat juridisch?
De Omgevingswet komt eraan, op 1 januari 2022 treedt deze wet in werking. Het Klimaatakkoord legt vele maatregelen en te behalen doelen op waarin een belangrijke rol is weggelegd voor overheden. Kortom, voor alle overheden hebben beide transities grote gevolgen voor de werkwijze/processen, beleid en te nemen besluiten. In deze sessie worden ambtenaren meegenomen in de belangrijkste raakpunten tussen energietransitie en de Omgevingswet.

1.4 Route naar verduurzamen maatschappelijk vastgoed
Overheden kunnen het voortouw nemen in de energietransitie door prioriteit te geven aan het verduurzamen van het eigen vastgoed. Gemeenten bezitten en exploiteren een groot aandeel van het maatschappelijk vastgoed in Nederland en hebben daarmee invloed op het reduceren van de CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving. Op grond van de voorbeeldrol van het maatschappelijk vastgoed die in het Klimaatakkoord is voorzien, kunnen de keuzes van gemeenten in investeringsbeslissingen en technische oplossingen helpen in de gesprekken met woningeigenaren en bedrijven.

Uit het Klimaatakkoord vloeit voort dat gemeenten op basis van de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed een eigen gemeentelijke portefeuilleroutekaart opstellen, met als uitgangspunten een kosteneffectieve aanpak en natuurlijke investeringsmomenten. Deze op zichzelf al uitdagende verduurzamingsopgave zal hand in hand moeten gaan met andere beleidsdoelen én in relatie tot de wijkaanpak. Dit alles vraagt dat gemeenten integraal werken aan de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed.

In deze sessie kunt u kennisnemen van twee praktijkvoorbeelden: één van samenwerking in kennisontwikkeling en aanpak in de Metropoolregio Eindhoven en één van een concreet verduurzamingsproject in Delft.
1 Metropoolregio Eindhoven werkt samen aan de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed
De 21 gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven hebben samen 2700 panden die verduurzaamd moeten worden.
De RES-werkgroep ‘Besparing Gemeentelijk Vastgoed’ heeft het initiatief genomen voor ‘Samen slimmer duurzaam bezig!’ Het doel hiervan is het goedkoper, sneller en effectiever bereiken van gezamenlijke en individuele doelstellingen. Dat gebeurt door ambtelijk samen te werken en kennis te delen. Geert-Jan van Schijndel, beleidsadviseur duurzaamheid bij de gemeente Valkenswaard, vertelt hoe dit er precies uitziet.

2 Praktijkvoorbeeld gemeente Delft van interdisciplinaire samenwerking
Ad Holkers en Rens van Hal vertellen hoe zij in hun interdisciplinaire samenwerking bij de verduurzaming van een monumentale school (de Cornelis Musiusschool) zijn gekomen tot een multifunctionele accommodatie die tegelijkertijd in de wijk een belangrijke functie vervult. Door verschillende rollen, verantwoordelijkheden en expertise in te zetten hebben Ad en Rens een resultaat weten neer te bereiken dat goed past in de voorbeeldrol van het maatschappelijk vastgoed in de verduurzamingsopgave.

1.5 De inwoner als mede-eigenaar en mede-financierder van de energietransitie
In het Klimaatakkoord is een grote rol voor bewoners weggelegd, onder andere in de vorm van 50% lokaal eigendom van lokale duurzame-energieprojecten. Dit levert nieuwe uitdagingen op voor sturing door de gemeente. In deze sessie gaan we aan de slag met vragen als: Hoe organiseer je nou 50% bewonersparticipatie als gemeente? Welke opties zijn daarvoor? Hoe balanceer je de verschillende belangen? Samen met experts uit de participatiecoalitie gaan we aan de slag om hier antwoorden op te vinden.

1.6 Ruimtelijke opgaven in het landelijk gebied
Ben je ook zo benieuwd hoe het landelijk gebied eruit ziet in 2050? Hoe is het dan met de boeren? Is het gelukt om de biodiversiteit te herstellen? Hoe ingrijpend is het landshap veranderd door de energietransitie en maatregelen voor klimaatadaptatie? En hoe is het om in 2050 in het landelijk gebied te wonen?

Overijssel heeft vier toekomstperspectieven ontwikkeld voor verduurzaming van het landelijk gebied. Deze perspectieven geven aan hoe verschillende opgaven (natuur, energie, klimaat, landbouw) in samenhang kunnen worden gerealiseerd. Laat je inspireren door deze perspectieven en denk mee over de concrete toepassing in de praktijk. Welke mogelijkheden zie jij om bijvoorbeeld de Regionale Energiestrategieën te koppelen aan de inzet op biodiversiteit en kringlooplandbouw? En welke keuzes zijn op korte termijn nodig om opgaven meer in samenhang op te pakken?

1.7 Het regionale gesprek over mobiliteit
In deze sessie zullen we aan de hand van de werkgeversaanpak aandacht besteden aan hoe het gesprek kan worden aangegaan over mobiliteit in de regio en op welke manieren dit in beleid ingebed kan worden. Hierin zal worden stilgestaan bij hoe het gesprek met bedrijven kan worden aangegaan en hoe de regionale mobiliteitsplannen als belangrijke procesafspraak benut kunnen worden om het gesprek te voeren over mobiliteit en de uitvoering van het Klimaatakkoord.

1.8 Veenweide: de Friese aanpak
Net als in het westen van Nederland, daalt de bodem flink in het Friese Veenweidegebied. In 2015 heeft de provincie Fryslân de eerste stappen gezet om de negatieve effecten tegen te gaan. Inmiddels staat er een coalitie van provincie, het Wetterskip, acht Veenweidegemeenten, zeven landbouwpartijen en de Milieufederatie die de handen ineen hebben geslagen. Uitvoering staat centraal in het landelijk veenweidegebied, waarbij de transformatie in de landbouw en het waterbeheer centraal staan. Hoe is deze coalitie gevormd? Wat bindt de bestuurders? Hoe gaan we om met belangentegenstelling? En wat houdt ‘wendbaar werken’ in bij de programma-organisatie?’

1.9 Do’s en Dont’s; participatie & weerstand in het RES-proces
In deze sessie zullen inspiratie en handvatten gegeven worden over het goed inrichten van participatie processen voor de RES, via effectieve communicatie en framing. Daarnaast zullen een aantal praktijk voorbeelden getoond worden om te laten zien hoe draagvlak mis kan lopen. Het is namelijk best leerzaam om te horen van voorbeelden waar het misging! 

Themaronde 2:

2.1 Energiestrategie meets mobiliteitsplan; de uitwerking Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)
In deze sessie begeven we ons op het snijvlak tussen Energie en Mobiliteit. We gaan in op de uitwerking van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en de vraag hoe je dit nu slim aan de RES en een Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) kunt koppelen. Ook kijken we hoe de NAL kan worden verankerd in energiebeleid en mobiliteitsbeleid.

2.2 Utiliteit in aardgasvrije wijken
Hoe creëer je aandacht en handelingsperspectief voor het betrekken van (commerciële) utiliteit in aardgasvrije wijken? Samen met Platform31 en u wordt onderzocht waar gemeentes tegenaan lopen in het betrekken van utiliteit bij het aardgasvrij maken van wijken en welke oplossingen hiervoor geboden kunnen worden.

2.3 Integraal werken aan de klimaatopgave: hoe bereik je dat samen aan de omgevingstafel? 
Je hebt alle disciplines uit je organisatie aan tafel, en dan? In deze sessie bespreken we hoe je op een praktische manier integraal toewerkt naar een gezamenlijk toekomstperspectief: een duurzame leefomgeving.

2.4 Hoe bepalen we de kosten en baten voor bewoners? 
Deze sessie zal starten met een overzicht van de stand van zaken van onderzoek naar eindgebruikerskosten en woonlastenneutraliteit en wat gemeenten daar straks mee kunnen. Vervolgens vertellen enkele gemeenten hun bevindingen van eigen onderzoek naar kosten van verduurzaming van woningen in de wijk en is er ruimte voor gesprek.

2.5 Aquathermie – collectieve warmte uit water voor de wijk
Aquathermie is inmiddels niet meer weg te denken als serieuze optie in de warmtetransitie. Nederland waterland – in elke gemeente is water beschikbaar, dat als potentiële bron kan dienen voor de aardgasvrije wijk. In deze sessie wordt u meegenomen in de ontwikkelingen op het gebied van o.a. techniek, governance en de financiële aspecten. Dit zal gebeuren aan de hand van praktijkvoorbeelden.

Kijk voor meer informatie: www.aquathermie.nl en https://www.uvw.nl/publicatie/ontwikkelingen-warmtetransitie-en-aquathermie-2020/

2.6 Dealen met je data
Data over de energietransitie in de gebouwde omgeving kan je helpen met het verkrijgen van inzicht in de stand van zaken, ondersteunen bij het nemen beslissingen en helpen in de communicatie met andere belanghebbenden. Maar welke data is relevant, en hoe krijg je overzicht over al die data, zodat de data je helpt in plaats van hindert? In deze sessie nemen we je aan de hand en leiden we je langs een aantal data-hulpmiddelen die je leven makkelijker maken.

2.7 Belofte van groen gas en waterstof
In het Klimaatakkoord zijn stevige ambities neergelegd over Groen Gas en Waterstof. In de brieven van Minister Wiebes aan de Tweede Kamer over de Routekaart Groen Gas en de kabinetsvisie op Waterstof is de rol en de betekenis van deze duurzame gassen nader toegelicht. Beiden maken een onmisbaar deel uit van de energievoorziening van alle sectoren in Nederland in 2050. In deze sessie bespreken wij de betekenis van groen gas en waterstof in de regio en de mogelijkheden die de decentrale overheden zelf hebben om bij te dragen aan de opschaling van de productie en de productie hiervan (o.a. door de inzet van rioolslib en GFT). Er wordt veel verwacht van de ontwikkeling van waterstof, zeker na 2030 als een belangrijke oplossing voor opslag van elektriciteit van wind en zon. Welke stappen en randvoorwaarden (financieel, subsidie, onderzoek, bevoegdheden, governance) zijn er nodig om de ontwikkeling van groen gas en waterstof mogelijk te maken en ook lokaal in te zetten?

2.8 Gluren bij de buren; hoe gaan we aan de slag met de wijkgerichte aanpak?
Tijdens deze sessie vertelt een gemeente over hoe zij aan de slag zijn gegaan met het uitvoeringsplan in een aardgasvrije wijk of buurt. Welke elementen centraal staan in hun aanpak, hoe hebben zij het intern georganiseerd en wat zijn de tips en tricks en geleerde lessen?  Vervolgens gaan we het debat aan met de rest van de deelnemers over wat de regierol betekent voor de gemeente en hoe kun je daar invulling aan geven. Hoe ver wil (en kun) je daar in gaan? Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente en wat van de andere partijen en bewoners.

2.9 Hoe financieren we de uitvoering van het Klimaatakkoord?
De Raad voor het Openbaar Bestuur voert een onderzoek uit naar de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord. Tijdens de sessie wordt u geïnformeerd over de laatste stand van zaken van het zogeheten ‘artikel 2-onderzoek’, wat dit betekent en hoe het vervolgproces eruit ziet.



terug naar boven

Bestuurlijk programma

Themaronde 1:

1.1 Hoe financieren we de uitvoering van het Klimaatakkoord?
Bestuurders van decentrale overheden hebben een duidelijk signaal afgegeven: om het Klimaatakkoord uit te kunnen voeren is het nodig dat er een tegemoetkoming komt in de uitvoeringslasten. Hoe staat het met deze afspraak? Tijdens de sessie wordt u geïnformeerd over het uitvoeringslastenonderzoek van de ROB en hoe het proces eruit ziet richting de Tweede Kamerverkiezingen van 2021.

1.2 Data voor durf-alls
Data over de energietransitie in de gebouwde omgeving kan je helpen met het verkrijgen van inzicht in de stand van zaken, ondersteunen bij het nemen beslissingen en helpen in de communicatie met andere belanghebbenden. Maar welke data is relevant, en hoe krijg je overzicht over al die data, zodat de data je helpt in plaats van hindert? In deze sessie nemen we je aan de hand en leiden we je langs een aantal data-hulpmiddelen die je leven makkelijker maken.

1.3 Energietransitie en de Omgevingswet, hoe gaat dat juridisch?
De Omgevingswet komt eraan, op 1 januari 2022 treedt deze wet in werking. Het Klimaatakkoord legt vele maatregelen en te behalen doelen op waarin een belangrijke rol is weggelegd voor overheden. Kortom, voor alle overheden hebben beide transities grote gevolgen voor de werkwijze/processen, beleid en te nemen besluiten. In deze sessie worden bestuurders meegenomen in de belangrijkste raakpunten tussen energietransitie en de Omgevingswet.  

1.4 Wie krijgt de warmte? De Regionale Structuur Warmte en de Transitievisie Warmte
Eind 2021 hebben alle gemeenten een transitievisie warmte (TVW) opgesteld. In die transitievisie staat welke buurten of wijken vóór 2030 aardgasvrij worden gemaakt, of via een wijkgerichte aanpak alvast worden geïsoleerd. Ook staat in de TVW welke alternatieven voor aardgas in beeld zijn voor de gebouwde omgeving. De regionale Structuur Warmte (RSW), waar de 30 Energie-regio’s aan de lat voor staan in hun Regionale Energie Strategie, geven invulling aan de bovenlokale warmte bronnen; door een inventarisatie te maken van de totale regionale warmtevraag, en inventarisatie van de warmtebronnen. Maar ook rekening te houden met bovengemeentelijke warmte infrastructuur.

De Transitie Visie Warmte is bij uitstek buurt- of wijkgericht maar waar komt de warmte vandaan? Welke bronnen zijn er in de regio? En in welke buurt, wijk of gemeente zijn die bronnen het hardste nodig? Dit vraagt goede afstemming met de RSW, en is bij uitstek een bestuurlijke opgave. Hoe hebben de RES-regios in het land dit tot nog toe aangepakt en hoe maakt de gemeente een koppeling tussen de RSW en de TVW? Op die vraag krijgt u in deze sessie antwoorden van  gemeenten en RES-regio.

1.5 Route naar verduurzamen maatschappelijk vastgoed
Overheden kunnen het voortouw nemen in de energietransitie door prioriteit te geven aan het verduurzamen van het eigen vastgoed. Gemeenten bezitten en exploiteren een groot aandeel van het maatschappelijk vastgoed in Nederland en hebben daarmee invloed op het reduceren van de CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving. Op grond van de voorbeeldrol van het maatschappelijk vastgoed die in het Klimaatakkoord is voorzien, kunnen de keuzes van gemeenten in investeringsbeslissingen en technische oplossingen helpen in de gesprekken met woningeigenaren en bedrijven.

Uit het Klimaatakkoord vloeit voort dat gemeenten op basis van de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed een eigen gemeentelijke portefeuilleroutekaart opstellen, met als uitgangspunten een kosteneffectieve aanpak en natuurlijke investeringsmomenten. Deze op zichzelf al uitdagende verduurzamingsopgave zal in nauwe samenhang moeten worden opgepakt in relatie met andere beleidsdoelen én in relatie tot de wijkaanpak. Dit alles vraagt dat gemeenten integraal werken aan de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed.

In deze sessie kunt u kennisnemen van twee praktijkvoorbeelden: van de gemeenten Lingewaard en Dordrecht

1 Lingewaard creëert maatschappelijke meerwaarde met verduurzaming
Theo Janssen, wethouder in Lingewaard, neemt ons mee in de aanpak van de gemeente om de verduurzamingsopgave op te pakken. Elementen hiervan zijn accommodatiebeleid, aanpak per kern, financiering en participatie. Zo gaat de opgave van de verduurzaming in Lingewaard hand in hand met het realiseren van de maatschappelijke doelen van de gemeente.

2 Het huis van de stad en regio in Dordrecht
Maarten Burggraaf, wethouder economie, financiën en evenementen in Dordrecht vertelt over het Huis van de stad en regio, waarin niet alleen de organisaties van de gemeente Dordrecht en Drechtsteden worden gehuisvest, maar ook Dordrecht Marketing/VVV en de Bibliotheek. In de aanpak zijn de gebiedsontwikkeling van de Spuiboulevard en het huis van Stad en Regio met elkaar verbonden.

1.6 Internationale samenwerking op de energietransitie
Gesprek over internationale samenwerking in de energietransitie aan de hand van een casus in de provincie Drenthe die samenwerkt met Duitsland.

1.7 Een betaalbare energietransitie?
Met de energietransitie zijn hoge kosten gemoeid. Maar hoe houden we het betaalbaar voor iedereen? Want een lagere energierekening in de ene wijk kan leiden tot hogere rekeningen voor veel meer partijen in andere wijken. Hoe kunt u als gemeentebestuurder een goede afweging maken die leidt tot een optimale balans in lokale en nationale kosten?

Experts van Rijk, VNG en ECW nemen u mee in de “Startanalyse” die Pbl voor ECW heeft ontwikkeld. Zij laten u zien wat de effecten zijn van bepaalde keuzes op de kosten en hoe die kosten worden verdeeld. Ook laten zij zien hoe u een afweging kunt maken aan de hand van nationale data en lokale gegevens. Want hier krijgt u allemaal mee te maken bij de transitievisie warmte die elke gemeente over een jaar moete hebben vastgesteld.

1.8 Grensoverschrijdende landschappen in de energietransitie
Landschappen houden zich niet aan grenzen en de energietransitie ook niet. Nederland kent veel grote, grensoverschrijdende landschappen, waar de energietransitie belangrijke vragen oproept. In het Groene Hart werken 7 gebieden aan een Regionale Energiestrategie. Zien we de grens tussen regio’s straks gemarkeerd met windmolens? Staat de ene helft van het Groene Hart straks vol zonnevelden en het andere deel niet?

Aan de hand van een analyse van de concept-RES’en in het Groene Hart neemt de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit (PARK) van Zuid-Holland Noël van Dooren u mee in de grensoverschrijdende vraagstukken die de energietransitie oproept.  We gaan in vervolgens in gesprek over de bestuurlijke en inhoudelijke dilemma’s rond dit thema.

1.9 Veenweide: de Friese aanpak 
Net als in het westen van Nederland, daalt de bodem flink in het Friese Veenweidegebied. In 2015 heeft de provincie Fryslân de eerste stappen gezet om de negatieve effecten tegen te gaan. Inmiddels staat er een coalitie van provincie, het Wetterskip, acht Veenweidegemeenten, zeven landbouwpartijen en de Milieufederatie die de handen ineen hebben geslagen. Uitvoering staat centraal in het landelijk veenweidegebied, waarbij de transformatie in de landbouw en het waterbeheer centraal staan. Hoe is deze coalitie gevormd? Wat bindt de bestuurders? Hoe gaan we om met belangentegenstelling? En wat houdt ‘wendbaar werken’ in bij de programma-organisatie?’

1.10 Een goed gesprek over netcapaciteit, kansen en vraagstukken
De energietransitie is als een machine met een groot aantal radertjes, waar veel aspecten van elkaar afhangen. Eén van de belangrijke aspecten is de interactie tussen opwekking van elektriciteit, gebruik van elektriciteit en de beschikbare netcapaciteit. Keuzes die gemaakt worden in elektriciteitsproductie en -gebruik hebben een groot effect op de netcapaciteit die nodig is. Deze keuzes kunnen alleen goed gemaakt als de samenwerking tussen partijen als de decentrale overheden en de netbeheerders goed is.

In deze sessie gaan we een goed gesprek aan over de vraagstukken rondom netcapaciteit, en hoe de verschillende partijen goed kunnen samenwerken om deze zo effectief mogelijk op te lossen. Ook zult u als aanwezige kort meegenomen worden in de laatste ontwikkelingen rondom netcapaciteit in Nederland.

Themaronde 2:

2.1 Energiewet - de lang verwachte belofte?
Het Rijk werkt aan een nieuwe Energiewet die de Gaswet en de Elektriciteitswet moet gaan vervangen. In de eerste tranche van die wet ligt de nadruk op systeemintegratie, op het gebruik van data, op de rol van de netbeheerder, op nieuwe markten (inclusief de rol van de consument als producent en energiecooperaties), op consumentenbescherming en op het toezicht.

Voor die eerste tranche is afgelopen zomer een “contourendocument” gepubliceerd, dat als basis dient voor een wetsvoorstel. De gesprekken daar over vinden nu plaats. In deze sessie nemen specialisten van Rijk en VNG u mee in het proces, met nadruk op elementen die voor gemeenten (en haar inwoners en bedrijven) belangrijk zijn. En we gaan in gesprek over zaken die voor u als bestuurder of raadslid belangrijk zijn en die u graag terug zou zien in de nieuwe Energiewet.  

2.3 Hoe kunnen de Cluster Energiestrategie (CES) en RES elkaar versterken?
Om de industrie te verduurzamen is grootschalige landelijke infrastructuur nodig. Dit zal per industrieel cluster worden beschreven in een Cluster Energiestrategie (CES). Welke samenhang heeft zo’n CES met een Regionale Energiestrategie en hoe zorgen we ervoor dat verschillende overheden op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in energie infrastructuur.

2.4 Sturen op woonlastenneutraliteit; het moet haalbaar en betaalbaar.
Panelgesprek, met Edward Stigter, gedeputeerde Noord-Holland, Oscar Dusschooten, wethouder Tilburg en Lot van Hooijdonk, wethouder Utrecht, over de inzet om een betaalbare verduurzaming van woningen te realiseren en wat daar voor nodig is. 

2.5 Samen op weg naar aardgasvrij!
De gemeente heeft de regierol gekregen in de wijkgerichte aanpak, maar de gemeente kan dit uiteraard niet alleen. Deze opgave vraagt een intensieve (en misschien ook nieuwe) manier van samenwerken met stakeholders als de netbeheerder en woningcorporaties. Maar wat betekent dat concreet? Hoe kunnen deze partijen elkaar op weg helpen? Hoe komen deze verschillende agenda’s bij elkaar en creëer je een structuur waarin je samen gaat leren en experimenteren?

In een panelgesprek gaan we deze vragen stellen aan een bestuurder van een gemeente, netbeheerder en woningbouwcorporatie.

2.6 Gesprek met studenten van TU Delft over gebiedsontwikkeling in 2050
Hoe denken studenten over duurzame gebiedsontwikkeling? Deze sessie is een gesprek onder leiding van docent Peter de Jong tussen zijn studenten en de deelnemende bestuurders, aan de hand van een concrete casus van de gemeente Rotterdam. De studenten doen in het derde jaar van hun Bachelor opleiding Bouwkunde een managementgame over gebiedsontwikkeling. Hoe ervaren de studenten het om duurzaamheid mee te nemen in de gebiedsontwikkeling, als afweging tussen de vele andere facetten die komen kijken bij de ruimtelijke ontwikkeling van een gebied?

2.7 Een decentrale blik op waterstof & groen gas
In het Klimaatakkoord zijn stevige ambities neergelegd over Groen Gas en Waterstof. In de brieven van Minister Wiebes aan de Tweede Kamer over de Routekaart Groen Gas en de kabinetsvisie op Waterstof is de rol en de betekenis van deze duurzame gassen nader toegelicht. Beiden zullen deel uitmaken van de energievoorziening in Nederland in 2050. De vraag is hoe groot deze rol zal zijn, en wat er voor nodig is om dat te bereiken.

We gaan in deze bestuurlijke sessie in op de rol van decentrale bestuurders in de transitie met betrekking tot waterstof en groen gas. Wanneer is het zinnig om tijd en middelen er in te investeren? Voor welke toepassingen is het een goede optie, en voor welke niet? En hoe kunnen we die transitie vormgeven, startend vanuit lokale initiatieven of juist vanuit een nationaal kader? In deze sessie zal Pieter Boot, sectorhoofd klimaat en energie bij PBL, u langs de laatste inzichten leiden, waarna we met elkaar in gesprek gaan om te kijken waar een stap vooruit nodig is, en waar misschien een pas op de plaats gezet moet worden. Ook zal de spreker van de sessie in de ochtend u inspireren met de inzichten van de ambtenaren.

terug naar boven